Πιστωτικό τιμολόγιο: πότε και πώς εκδίδεται

Το πιστωτικό τιμολόγιο είναι το παραστατικό που μειώνει μια προηγούμενη χρέωση. Δεν είναι «τιμολόγιο με αρνητικό πρόσημο» — είναι διακριτό παραστατικό με δικό του τύπο στο myDATA (5.1, 5.2, 11.4) και υποχρεωτική συσχέτιση με το αρχικό παραστατικό. Λάθος τύπος ή λάθος συσχέτιση = απόρριψη από την ΑΑΔΕ.

Τι είναι (και τι δεν είναι)

• Είναι παραστατικό διόρθωσης: μειώνει έσοδο και ΦΠΑ, γιατί κάτι δεν έπρεπε να χρεωθεί.
• Δεν είναι τρόπος «να σβήσεις» ανεξόφλητη απαίτηση. Αν ο πελάτης απλώς δεν πλήρωσε, δεν κόβεις πιστωτικό — χειρίζεσαι την απαίτηση (υπενθύμιση, διακανονισμός, επισφάλεια).
• Δεν διαγράφεις τιμολόγιο. Στο myDATA δεν υπάρχει διαγραφή — η διόρθωση γίνεται μόνο με πιστωτικό.

Πότε εκδίδεται

• Επιστροφή εμπορευμάτων — ο πελάτης γύρισε προϊόντα πίσω.
• Υπερτιμολόγηση / λάθος τιμή — χρεώθηκε παραπάνω από το συμφωνηθέν.
• Λάθος στοιχεία — λάθος ποσότητα, λάθος είδος, λάθος ΑΦΜ/επωνυμία.
• Έκπτωση μετά την έκδοση — συμφωνήθηκε έκπτωση αφού είχε ήδη τιμολογηθεί.
• Ματαίωση / ακύρωση συναλλαγής που είχε ήδη τιμολογηθεί.

Το πιστωτικό μπορεί να εκδοθεί και αργότερα — αλλά όσο πιο γρήγορα, τόσο λιγότερη γραφειοκρατία σε ΦΠΑ και δηλώσεις.

Οι σωστοί τύποι στο myDATA

• 5.1 — Πιστωτικό Τιμολόγιο / Συσχετιζόμενο. Είναι ο κανόνας. Αναφέρει το ΜΑΡΚ του αρχικού παραστατικού, ώστε η ΑΑΔΕ να ξέρει ποιο μειώνεται.
• 5.2 — Πιστωτικό Τιμολόγιο / Μη Συσχετιζόμενο. Όταν δεν υπάρχει αρχικό στο myDATA (π.χ. παλιό παραστατικό εκτός συστήματος, ή διόρθωση που στέκεται αυτόνομα).
• 11.4 — Πιστωτικό Στοιχείο Λιανικής. Για επιστροφές και ακυρώσεις σε αποδείξεις λιανικής (11.1) — όχι για τιμολόγια.

Προσοχή: αν το αρχικό είναι τιμολόγιο, δεν χρησιμοποιείς ποτέ 11.4. Και αν «κόψεις» 5.2 ενώ υπάρχει αρχικό συσχετίσιμο, χάνεις το «κλείδωμα» της συσχέτισης και μένεις με μη τεκμηριωμένη διαφορά.

Η συσχέτιση: το πιο κρίσιμο βήμα

Η ΑΑΔΕ θέλει να ξέρει ποιο παραστατικό μειώνεται. Η συσχέτιση γίνεται με το ΜΑΡΚ (Μοναδικός Αριθμός Καταχώρησης) του αρχικού — το ΜΑΡΚ που βλέπεις πάνω στο PDF δίπλα στο QR.

• Ίδιος αντισυμβαλλόμενος — το πιστωτικό δεν μπορεί να πιστώσει άλλη επιχείρηση.
• Ίδιο νόμισμα και αιτιολογία που δικαιολογεί τη μείωση.
• Όχι μεγαλύτερο από το αρχικό (δεν «πιστώνεις» ό,τι δεν χρεώθηκε).

Αν το πιστωτικό δεν βρει το ΜΑΡΚ του αρχικού (π.χ. το αρχικό δεν έχει διαβιβαστεί ακόμη), η διαβίβαση απορρίπτεται — και συχνά με μήνυμα που δεν εξηγεί την αιτία.

Ισχύει και για e-Invoicing B2B

Από 1/10/2026 το πιστωτικό B2B ακολουθεί τους ίδιους κανόνες με το τιμολόγιο: διαβιβάζεται μέσω Πιστοποιημένου Παρόχου (ΥΠΑΗΕΣ) και παίρνει δικό του ΜΑΡΚ και QR. Η συσχέτιση με το αρχικό πρέπει να ταξιδέψει μέσα στο ηλεκτρονικό μήνυμα. Δες τον οδηγό για το e-Invoicing B2B.

Τι αναγράφει

• Τύπος (5.1 / 5.2 / 11.4) και σειρά/αριθμός.
• ΜΑΡΚ αρχικού παραστατικού (για 5.1).
• Αιτιολογία διόρθωσης (επιστροφή, λάθος, έκπτωση).
• Ποσά: καθαρή αξία, ΦΠΑ, σύνολο — θετικά, με σαφή ένδειξη «πίστωση». Στο ERP το πιστωτικό αποθηκεύεται ως αρνητικό στη λογιστική κίνηση, αλλά τυπώνεται ως πιστωτικό, όχι ως «αρνητικό τιμολόγιο».

Τα συχνά λάθη

• «Το έσβησα από το ERP» → η ΑΑΔΕ δεν το ξέρει. Θέλει πιστωτικό.
• Πιστωτικό σε λάθος πελάτη → δεν συσχετίζεται, δεν «κλείνει».
• Χρήση 5.2 ενώ υπάρχει διαβιβασμένο αρχικό → χάνεται η συσχέτιση.
• 11.4 για τιμολόγιο (αντί για 5.1) → λάθος κύκλος.
• Πιστωτικό για ανεξόφλητο τιμολόγιο → δεν είναι διόρθωση, είναι διαχείριση απαίτησης.
• Καθυστέρηση: το κάνεις μήνες μετά, με ΦΠΑ σε λάθος περίοδο.

Πίνακας απόφασης

• Γύρισε εμπόρευμα, υπάρχει τιμολόγιο → Πιστωτικό 5.1 με το ΜΑΡΚ.
• Κόπηκε απόδειξη σε ιδιώτη και επιστράφηκε → Πιστωτικό 11.4.
• Διόρθωση χωρίς αρχικό στο myDATA → 5.2.
• Δεν πλήρωσε → όχι πιστωτικό (απαίτηση).
• Έγινε λάθος τιμολόγιο σε άλλον πελάτη → ακύρωση/συσχέτιση, όχι «νέο τιμολόγιο και ξέχνα το».

Με το NoemaERP

Το πιστωτικό εκδίδεται από το τιμολόγιο, με ένα κλικ: το σύστημα κρατά το ΜΑΡΚ του αρχικού, προεπιλέγει τον σωστό τύπο (5.1 ή 11.4) και το διαβιβάζει στην ΑΑΔΕ συσχετισμένο — με δικό του ΜΑΡΚ και QR στο PDF. Οι τύποι και οι κωδικοί είναι ρυθμισμένοι από το UI (κανένας hardcoded κωδικός), ώστε να ακολουθούν τις αλλαγές της ΑΑΔΕ χωρίς update.

Δες και: Τιμολόγηση, πίστωση & εισπράξεις · Οδηγός myDATA · Όλα τα άρθρα.

Αυτό το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί φορολογική/νομική συμβουλή. Για την επιχείρησή σου συμβουλεύσου τον λογιστή σου.