Τιμολόγιο, Απόδειξη ή Δελτίο Αποστολής; Οι διαφορές

«Τι να κόψω;» είναι η πιο συχνή ερώτηση στο λογιστήριο. Το τιμολόγιο, η απόδειξη και το δελτίο αποστολής δεν είναι εναλλακτικές — καλύπτουν διαφορετικά γεγονότα. Η σύγχυση κοστίζει: λάθος χαρακτηρισμός στο myDATA σημαίνει διορθώσεις και πρόστιμα.

Τρία παραστατικά, τρεις σκοποί

• Τιμολόγιο → αποτυπώνει χρέωση/απαίτηση. Είναι το παραστατικό που «μετράει» για ΦΠΑ και εισπράξεις.
• Απόδειξη λιανικής → αποτυπώνει πώληση σε ιδιώτη χωρίς στοιχεία τιμολόγησης. Εκδίδεται άμεσα, στην ταμειακή.
• Δελτίο αποστολής → αποτυπώνει διακίνηση αγαθών. Δεν είναι χρέωση — είναι «τι μεταφέρεται».

Τιμολόγιο Πώλησης (τύπος 1.1)

Το εκδίδεις όταν πουλάς σε επιχείρηση (B2B) — ή σε ιδιώτη που το ζητά (τότε θέλει ΑΦΜ). Περιέχει καθαρή αξία, ΦΠΑ και σύνολο και συσχετίζεται με τον πελάτη.

Από 1/10/2026, για τις συναλλαγές B2B στην Ελλάδα, το τιμολόγιο πρέπει να διαβιβάζεται ηλεκτρονικά μέσω πιστοποιημένου παρόχου, με MARK και QR. Δες τον οδηγό για το e-Invoicing B2B.

Απόδειξη Λιανικής (ΑΛΠ 11.1)

Για ιδιώτες (B2C) εκδίδεις απόδειξη λιανικής. Το 11.1 είναι η ΑΛΠ (Απόδειξη Λιανικής Πώλησης) — είναι η απλουστευμένη μορφή, χωρίς στοιχεία αντισυμβαλλομένου.

Προσοχή σε δύο σημεία:

• Η συσχέτιση με POS/ταμειακή είναι υποχρέωση — το myDATA θέλει να ξέρει πώς πληρώθηκε (κάρτα/μετρητά/IRIS).
• Αν ο ιδιώτης ζητήσει τιμολόγιο αργότερα, δεν «κόβεις δεύτερο» — εκδίδεις τιμολόγιο και το αντιστοιχίζεις σωστά. Δες τον οδηγό για την ΑΛΠ 11.1.

Δελτίο Αποστολής (9.2 / 9.3)

Το δελτίο αποστολής συνοδεύει φυσική διακίνηση: στέλνεις εμπόρευμα και κάποιος το παραλαμβάνει στο δρόμο.

• 9.3 είναι το συσχετισμένο δελτίο: «αυτά τα αγαθά ανήκουν στο τιμολόγιο Χ» — άρα περιμένει πρώτα το τιμολόγιο/παραγγελία.
• 9.2 είναι το μη συσχετισμένο: εκδίδεται αυτόνομα, για διακίνηση χωρίς προηγούμενη χρέωση.

Στο myDATA το δελτίο αποστολής έχει σκοπό διακίνησης (π.χ. πώληση, επιστροφή, μεταφορά αποθήκης) και διεύθυνση παράδοσης. Χωρίς διεύθυνση δεν διαβιβάζεται — γι' αυτό ο έλεγχος των στοιχείων πελάτη πριν τη διαβίβαση είναι κρίσιμος.

Ο πρακτικός κανόνας

• Πουλάω σε επιχείρηση → Τιμολόγιο 1.1.
• Πουλάω σε ιδιώτη → Απόδειξη 11.1 (και συσχέτιση POS).
• Μεταφέρω πριν χρεώσω → Δελτίο 9.2/9.3.
• Μεταφέρω και χρεώνω ταυτόχρονα → τιμολόγιο + δελτίο (συσχετισμένα), όχι «μόνο ένα».

Τα συχνά λάθη

• «Έκοψα απόδειξη μετά τιμολόγιο» → διπλή εγγραφή, θέλει ακύρωση/συσχέτιση.
• Δελτίο αποστολής χωρίς σκοπό διακίνησης → απόρριψη από myDATA.
• Τιμολόγιο σε ιδιώτη χωρίς ΑΦΜ, χωρίς να το ζήτησε → περιττή γραφειοκρατία για τον πελάτη.
• Λάθος χαρακτηρισμός (π.χ. «πώληση» αντί «παροχή») → θέλει διόρθωση. Δες τους χαρακτηρισμούς στο myDATA.

Με το NoemaERP

Το Νέο Δελτίο Αποστολής, τα τιμολόγια και οι αποδείξεις ταμείου είναι ένα κλικ: ο Quick ΔΑ/Τιμολόγιο φτιάχνει παραγγελία, δελτίο και τιμολόγιο μαζί — και μετά διαβιβάζει στην ΑΑΔΕ με MARK/QR. Πριν τη διαβίβαση, το σύστημα ελέγχει τα στοιχεία (έδρα, διεύθυνση πελάτη) ώστε να μην απορριφθεί το παραστατικό.

Δες και: Docs · Όλα τα άρθρα.

Αυτό το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί φορολογική/νομική συμβουλή. Για την επιχείρησή σου συμβουλεύσου τον λογιστή σου.